Wetenschappelijk bureau

Na een aanloopperiode van ongeveer een jaar is in 2011 ‘De Burcht, wetenschappelijk bureau voor de vakbeweging’ van start gegaan, met een kleine bezetting van tijdelijke (onderzoeks)medewerkers van de kant van de vakbeweging (gedetacheerd) en uit de wetenschap (post-doc en studenten).

Het bureau is gevestigd in de onlangs geheel gerenoveerde Burcht van Berlage, in 1900 geopend als kantoor van de Algemene Nederlandse Diamantbewerkersbond. Ronald van der Krogt is directeur, Prof. Dr. Paul de Beer wetenschappelijk directeur.

Het bureau, dat onafhankelijk is, initieert zelf een onderzoeksvoorstel, een thema, als speerpunt. Het zal zich voornamelijk gaan richten op de strategische vragen rond arbeidsverhoudingen in Nederland. Ook bonden of derden van binnen de vakbeweging kunnen een voorstel aandragen.

Het bureau is zelf verantwoordelijk voor de publicaties en standpunten die het uitdraagt. Het onderzoeksprogramma wordt voorgelegd aan de FNV-federatieraad, het ‘parlement’ van de FNV waarin alle voorzitters van de 19 aangesloten bonden zitting hebben.

Uitdagingen in de toekomst

De FNV wil een heldere visie ontwikkelen op het soort arbeidsmarkt en arbeidsverhoudingen dat zij in Nederland – en Europa – op langere termijn zou willen realiseren. Daartoe combineert zij wetenschappelijke en praktische kennis met elkaar en zal naast de actie ook aandacht vrijmaken voor de vraagstukken en de uitdagingen waar de vakbeweging de komende decennia voor staat.

Paul de Beer: “Lodewijk de Waal noemde dat altijd de trage vragen van de vakbeweging. Vragen waarvan je de antwoorden in de hectiek van alle dag niet kunt vinden, maar waar je de tijd en ruimte voor moet maken en nemen”.

Henri Polak leerstoel

In de Burcht is ook de Henri Polak leerstoel gevestigd, onafhankelijk van het wetenschappelijk bureau voor de vakbeweging. Dit bijzonder hoogleraarschap voor arbeidsverhoudingen is ingesteld door de drie vakcentrales: FNV, CNV en MHP. De leerstoel wordt bekleed door Paul de Beer.

Op de vraag hoe het kan dat De Beer zowel de leerstoel bekleedt als de functie van wetenschappelijk directeur zegt Ronald van der Krogt: “De Beer heeft twee functies, hij bekleedt die van directeur binnen de leerstoel. Zowel de leerstoel als het wetenschappelijk instituut zijn onafhankelijk. Om de kwaliteit van het onderzoek en de onafhankelijkheid te waarborgen is er een curatorium dat bestaat uit mensen uit de wetenschap, de vakbeweging en het bedrijfsleven.”

Draagvlak voor solidariteit

Het onderzoeksprogramma van de Henri Polak leerstoel is gericht op de gevolgen van een veranderende samenstelling van de bevolking, ten gevolge van migratie en vergrijzing, voor het draagvlak voor solidariteit, zowel informeel als formeel (via de verzorgingsstaat).

Onderzocht wordt welke motieven, condities en omstandigheden al dan niet bevorderlijk zijn voor het in stand houden van solidariteit tussen en binnen verschillende bevolkingsgroepen. Het gaat hierbij in het bijzonder om (het gebrek aan) solidariteit tussen en binnen etnische groepen en tussen en binnen verschillende leeftijdsgroepen c.q. generaties.