Pensioen

Nederland heeft volgens deskundigen het beste pensioenstelsel ter wereld. Daar zijn wij trots op. Om onze goede oudedagsvoorziening te behouden, moeten wij nu 2 grote uitdagingen aangaan: de stijgende levensverwachting van mensen en de grote schokken op de financiële markt.

Stijgende levensverwachting
 
We leven met z’n allen langer dan vroeger, langer dan we verwacht hadden. Dat is goed nieuws. Maar het betekent ook dat we steeds langer van ons pensioen gebruikmaken (voor een steeds langere periode op ons pensioengeld rekenen). 50 Jaar geleden kregen mensen gemiddeld 15 jaar pensioen, vanaf hun 65ste. Nu krijgen mensen gemiddeld 20 jaar pensioen na hun 65ste. Dat zijn 5 extra jaren waarin AOW en pensioen wordt uitgekeerd.

Wij willen natuurlijk niet dat onze pensioenuitkering op een gegeven moment stopt. Maar doordat mensen ouder worden, worden de pensioenen duurder. De afgelopen jaren hebben we steeds meer geld opzij gezet voor de pensioenen. Op dit moment werken we allemaal 1 hele dag in de week voor ons pensioen (op fulltime basis). Dat is meer dan genoeg. Een ander probleem is dat er meer ouderen dan werkenden bijkomen. Het is niet meer in verhouding.

We moeten dus andere manieren verzinnen om voldoende geld opzij te zetten om iedereen een behoorlijk pensioen te gunnen. We hebben de keuze tussen niks doen en de pensioenopbouw over meer jaren verspreiden omdat wij ouder worden, maar dan blijft de pensioenuitkering achter. Of wel iets doen, de pensioenuitkeringen op peil te houden en iedereen zelf de gewenste pensioenleeftijd te laten kiezen. Wij pleiten voor het laatste: keuzevrijheid en pensioen op peil. Dat is wat wij met ons akkoord willen bereiken.

Financiële markten

De pieken en dalen (schokken) op de financiële markten worden steeds groter. Door de manier waarop de pensioenen op dit moment zijn geregeld, kunnen financiële schokken leiden tot het bevriezen en het verlagen van onze pensioenen. Dat heeft direct negatieve gevolgen voor de pensioenopbouw van mensen die nog werken én de koopkracht van gepensioneerden. We moeten onze pensioenen beter beschermen tegen schokken op de financiële markt. Dat kan door goed en lang vooruit te kijken en de waan van de dag minder te laten regeren. In het nieuwe pensioencontract wordt dit mogelijk.

Pensioen wordt opgebouwd tijdens een dienstverband met een werkgever. Het is een aanvulling op een AOW-uitkering.

De wettelijke minimumleeftijd waarop pensioen kan worden opgebouwd is 21 jaar.

Als je 21 jaar of ouder bent heb je na 26 weken recht op pensioenopbouw.
Het pensioenfonds voor uitzendkrachten beheert je pensioengeld. Je blijft bij dit pensioenfonds zolang er niet langer dan één jaar zit tussen twee overeenkomsten met een uitzendbureau. Dat mogen twee verschillende bureaus zijn.

Je kunt je pensioenaanspraken meenemen naar je nieuwe werkgever. De oude pensioenaanspraken groeien altijd mee met de nieuwe. Salarisstijgingen worden doorberekend over het hele pensioen, en het hele pensioen wordt aangepast aan loon- en prijsstijgingen. Dat heet waardeoverdracht.
Op deze manier wordt voorkomen dat je een ingewikkelde pensioenadministratie krijgt met veel kleine pensioentjes.
De pensioenverzekeraar kan berekenen of een waardeoverdracht in jouw situatie voordelig is, want het is niet in alle gevallen een vooruitgang. De oude en de nieuwe regeling moeten goed met elkaar vergeleken worden om hier een juiste beslissing in te nemen. Daarom is het raadzaam om eerst door het pensioenfonds of een pensioenadviseur te laten uitzoeken of de waardeoverdracht gunstig is.
Je hebt 6 maanden de tijd om te beslissen of je wel of geen waardeoverdracht wenst.

Wanneer je verandert van werkgever krijg je meestal te maken met een ander pensioenfonds. Je begint bij het nieuwe fonds opnieuw met de opbouw van je pensioen. Bij verschillende werkgevers bouw je steeds opnieuw een stukje pensioen op. Je hebt dan verschillende pensioenbreuken. Om dit te voorkomen, kun je je pensioenrechten meenemen naar je nieuwe werkgever, dat heet waardeoverdracht. Al het pensioen dat je hebt opgebouwd, kan dan meegroeien met loon- en prijsstijgingen.
Waardeoverdracht is niet altijd mogelijk en ook niet altijd gunstig. Daarom is het raadzaam om eerst door het pensioenfonds of een pensioenadviseur te laten uitzoeken of de waardeoverdracht gunstig is.

Op de site van de Stichting Pensioenkijker www.pensioenkijker.nl vind je veel informatie over pensioen. De FNV is een van de deelnemers in de Stichting.

Je kunt op www.mijnpensioenoverzicht.nl precies zien wat je aan pensioen hebt opgebouwd.

Als er in jouw bedrijf of sector een pensioenfonds is, kun je niet overstappen. Je bent dan verplicht om mee te doen.

Pensioenfondsen die een dekkingsgraad hebben die lager is dan 100 procent, mogen geen individuele waardeoverdrachten doen. Dit betekent dat je geld bij het vorige pensioenfonds blijft staan. In pensioentaal wordt je dan ‘slaper’.

Bij een middelloonregeling is de hoogte van je pensioenuitkering vastgesteld op basis van het gemiddelde salaris dat je tijdens je loopbaan hebt verdiend, en het aantal gewerkte jaren. Wanneer je salarisverhoging krijgt, is dit alleen gunstig voor de jaren dat je nog pensioen opbouwt en niet voor de jaren daarvoor.

Vanuit de vakbonden zitten bestuurders samen met vertegenwoordigers van werkgevers en andere vakbonden in de sectorale pensioenfondsen. In de ondernemingspensioenfondsen zitten werknemers uit de bedrijven (meestal door de ondernemingsraad afgevaardigde leden), samen met de werkgever in het bestuur.

De dekkingsgraad is de verhouding tussen verplichtingen (geld dat uitgekeerd moet worden nu en in de toekomst) en reserves (het geld dat ze nu in de kas hebben) van pensioenfondsen. Als de dekkingsgraad langdurig te laag is, heeft het pensioenfonds op den duur niet genoeg geld om de pensioenen voor de volle honderd procent uit te keren .

Er is een aantal redenen waardoor de dekkingsgraad van fondsen onder druk kan komen.

• De economische crisis, met op en neer gaande beurzen heeft ook gevolgen voor de beleggingen van de pensioenfondsen.
• De extreem lage rentestand, die ervoor zorgt dat de pensioenfondsen met lage inkomsten in de toekomst moeten rekenen. Het werkt net als bij een spaarrekening: als je over € 100 2 procent rente krijgt, heb je over een jaar minder dan wanneer je 3 procent krijgt. De pensioenverplichtingen worden hoger, omdat de pensioenfondsen meer geld in kas moeten hebben om de pensioenen in de toekomst te kunnen betalen.
• De pensioenfondsen hebben begin dit 2011 te maken gehad met een bijstelling van de verplichtingen door de stijging van de levensverwachting. De dekkingsgraad is hierdoor flink gedaald.
   

Dit zijn plannen die de pensioenfondsen begin 2011 hebben gemaakt om de financiële situatie te verbeteren. Van de 550 fondsen moesten 340 fondsen een herstelplan indienen bij De Nederlandsche Bank, die in de gaten houdt of pensioenfondsen hun werk goed doen. In deze herstelplannen geven de fondsen aan hoe ze binnen 5 jaar een dekkingsgraad van minimaal 105 procent  denken te bereiken. .

Bij 18 pensioenfondsen werd in het herstelplan het verlagen van de pensioenen als allerlaatste maatregel opgenomen. Dit was nodig omdat zij zonder die maatregel niet in 5 jaar zouden kunnen herstellen.

De Nederlandsche Bank houdt toezicht op de pensioenfondsen en kan bij ieder individueel fonds maatregelen eisen als dat echt nodig is.

Als je vaak van werkgever bent veranderd, is het als je 65 wordt soms moeilijk te achterhalen waar je precies pensioen hebt opgebouwd. Omdat pensioenfondsen vroeger niets registreerden, moet je zelf de namen van je vroegere werkgevers weten om een eventueel pensioen te kunnen opvragen.

Soms bestaat een werkgever niet meer, of is een pensioenfonds in een ander fonds opgegaan. Dan wordt het spoorzoeken. Je kunt de rechtsopvolger van een bedrijf achterhalen bij de Kamer van Koophandel. Als er geen rechtsopvolger bekend is, kun je voor advies terecht bij de informatiedesk van de Nederlandsche Bank.

Als het goed is kun je een overzicht van al je opgebouwde pensioenen vinden in het Pensioenregister. www.mijnpensioenoverzicht.nl. Telefonisch bereikbaar op 020 - 7512870.

Pensioenfondsen zitten nog steeds met veel niet ‘opgehaalde’ pensioenen uit het verleden. De meeste pensioenuitvoerders voeren een actief opsporingsbeleid om ervoor te zorgen dat pensioengerechtigden hun pensioenaanspraken niet mislopen. Ze zijn inmiddels bijna allemaal rechtstreeks aangesloten op de gemeentelijke basisadministratie (GBA), waardoor ze wijzigingen van adres, woonplaats en burgerlijke staat kunnen achterhalen.