Ontslag collectief

Alleen FNV Bondgenoten telt al meer dan 200 cao's met daarin afspraken over het afsluiten van een sociaal plan als een bedrijf in problemen komt. Het is een preventieve voorwaarde, voor het geval dat. Ook andere bonden als Abvakabo FNV, FNV Bouw en FNV Kiem leggen contractuele verplichtingen vast. De standaardafspraken garanderen dat er met de FNV overleg wordt gevoerd, namens de leden.

De FNV-vakbond is de belangrijkste onderhandelingspartner bij reorganisaties, zeker in deze tijd. Belangrijk uitgangspunt bij de onderhandelingen is het scheppen van mogelijkheden tot ander werk. Voor het geval herplaatsing niet lukt, gaat het om de ontslagvergoeding. Daarbij wordt veelal uitgegaan van de kantonrechtersformule. De hoogte van de ontslagvergoeding is dan gebaseerd op een combinatie van leeftijd en aantal dienstjaren. Hoe ouder en hoe langer in dienst, hoe hoger de 'handdruk' uitvalt. Tot de leeftijd van 35 jaar voor elk dienstjaar een half maandsalaris, van 35 tot 45 jaar voor elk gewerkt dienstjaar één maandsalaris; van 45 tot 55 jaar telt elk dienstjaar voor anderhalf maandsalaris en vanaf het 55ste jaar voor twee maandsalarissen.

Ook wordt er gerekend met een correctiefactor waarmee de kantonrechter uitdrukt of er bijzondere omstandigheden meetellen die leiden tot een hoger of lager bedrag. Bijvoorbeeld: hoe meer een werkgever te verwijten valt, hoe hoger de ontslagvergoeding is.

Volgens de Wet melding collectief ontslag moet elke werkgever melden wanneer hij de arbeidsovereenkomst met 20 of meer werknemers op welke manier dan ook binnen 3 maanden gaat beëindigen. Zowel de vakbond als het UWV WERKbedrijf moeten dit schriftelijk te horen krijgen. Nadat de melding is ontvangen, krijgt de bond een maand de tijd om namens de leden onderhandelingen over de collectieve ontslagaanvraag te voeren. Het UWV WERKbedrijf bekijkt alvast mogelijkheden voor vervangend werk als de ontslagen doorgang vinden.

De vakbond - een FNV-bond of een bond van de andere 2 vakcentrales - krijgt wettelijk de gelegenheid om een sociaal plan af te sluiten. De werkgever moet dan ook de namen van alle betrokkenen, functies en andere persoonlijke gegevens bekendmaken.

De bond moet ook te horen krijgen wanneer het bedrijf deze werknemers wil ontslaan. Pas wanneer de bond verklaart dat er overleg is gevoerd, zal het UWV WERKbedrijf het verzoek om collectief ontslag in behandeling nemen, door dit individueel af te handelen. Daarbij wordt rekening gehouden met de afspraken die de vakbonden met het bedrijf hebben gemaakt. En met een eventuele uitwerking van een sociaal plan met de ondernemingsraad.

Een sociaal plan is een collectieve regeling die de gevolgen dekt voor werknemers bij beëindiging, inkrimping, overname, fusie of verplaatsing van de onderneming waarbij ze werkzaam zijn. Een sociaal plan schept het recht op een financiële vergoeding bij ontslag. Het regelt op basis van objectieve criteria wie er voor een vergoeding in aanmerking komt en tot welke hoogte. Verder komt een sociaal plan tot stand in overleg met een of meer vakbonden.

Belangrijk is dat in geval van een sociaal plan de werknemer geen afstand heeft gedaan van zijn recht om meer te vorderen dan in het sociaal plan staat vermeld. Het doel van een sociaal plan is niet anders dan dat er een redelijke afvloeiingsregeling komt, die als ondergrens moet worden gezien.

Heel belangrijk bij het opstellen van een sociaal plan is het Ontslagbesluit. Daarin staat de dienstjarenregel, ook wel bekend als de anciënniteitsregel of 'last in first out'. De werkgever moet de dienstjarenregel per leeftijdscategorie toepassen om de bestaande leeftijdsopbouw van het personeelsbestand niet scheef te trekken. De regel werkt ook ter bescherming van oudere werknemers, die veel moeilijker een nieuwe baan vinden dan hun jongere collega's.

Een reorganisatie betekent een andere manier van werken doorvoeren. Werknemers krijgen andere taken of moeten in aantal krimpen of uitbreiden. Een reorganisatie heeft dus niet altijd ontslagen tot gevolg, maar dat kan wel. Het is zinvol om zelf je bond in te lichten. De FNV heeft 19 verschillende bonden. Om de juiste bond te vinden, zou je de bondenzoeker kunnen raadplegen. Soms is in de cao opgenomen dat de bond betrokken moet zijn bij een ingrijpende reorganisatie. De bond kan bijvoorbeeld een sociaal plan afsluiten als er ontslagen vallen. Je kunt ook contact opnemen met de ondernemingsraad en je mening over de reorganisatie geven. De ondernemingsraad heeft een adviesrol bij reorganisaties.