Uitzendwerk

Zeker niet. Uitzendkrachten hebben een arbeidsovereenkomst en zijn in dienst bij het uitzendbureau waardoor ze worden uitgezonden. Omdat ze een arbeidsovereenkomst hebben, is het Burgerlijk Wetboek (BW) van kracht. Alle regels uit het BW over arbeidsovereenkomsten gelden dus ook voor uitzendkrachten. Het BW kent wel een aantal bijzondere bepalingen voor uitzendarbeid. De wetgever heeft een aantal (negatieve) afwijkingen mogelijk gemaakt. Die kunnen uitzendbureau's tijdens caobesprekingen voorstellen.

Heb je een contract voor bepaalde tijd en het uitzendwerk houdt voortijdig op, dan behoud je recht op loon. Je ontvangt dit loon zolang de uitzendonderneming geen vervangend werk heeft gevonden.

Volgens de ABU-cao heb je als uitzendkracht recht op scholing. Je moet wel zelf om een scholingsgesprek vragen. Het uitzendbureau moet dan een gesprek met je aangaan over je wensen en mogelijkheden op het gebied van scholing. Andersom kan het uitzendbureau jou ook uitnodigen voor een scholingsgesprek. Maak gebruik van deze mogelijkheid.

Naast een persoonlijk opleidingsplan voor uitzendkrachten, kent de cao ook een collectieve scholingsreservering. Dit betekent dat een uitzendkracht na 26 weken een persoonlijk scholingsbudget opbouwt dat vanaf fase B kan worden gebruikt.

Naast het loon dat je in fase B en C tijdens je vakantie doorbetaald krijgt, heb je recht op vakantiegeld. Dit bedraagt 8 procent van het loon dat je iedere maand verdient. Bij de berekening van je vakantiegeld wordt uitgegaan van het aantal dagen dat je voor het uitzendbureau gewerkt hebt. Ook de vakantie- en feestdagen tellen mee. Je krijgt het opgebouwde vakantiegeld automatisch in de week van 1 juni uitbetaald. Neem je op een ander tijdstip minstens 5 vakantiedagen op, dan kun je je vakantiegeld ook op dat moment aanvragen.

Hoe langer je bij een uitzendbureau werkt, hoe meer rechten je opbouwt. Uitzendbureaus rekenen in 'fasen'. Om te weten wat voor rechten je precies hebt, moet je dus weten in welke fase je zit. In totaal zijn er 3 fasen.

Fase A

Fase A duurt de eerste 78 weken dat je voor een uitzendbureau werkt. Elke kalenderweek waarin is gewerkt (of dat nu 1 uur of 40 uur is) telt mee voor die 78 weken. Bij een onderbreking van 26 kalenderweken of meer begint de telling weer opnieuw.

In fase A wordt gewerkt op basis van een overeenkomst met 'uitzendbeding', tenzij uitdrukkelijk een 'gewone' arbeidsovereenkomst voor bepaalde of onbepaalde tijd is gesloten. Een uitzendovereenkomst met 'uitzendbeding' eindigt steeds automatisch (van rechtswege), wanneer de uitzending op verzoek van de inlener wordt beëindigd. Ook als je ziek bent, eindigt de uitzendovereenkomst met 'uitzendbeding'automatisch.
In fase A heb je alleen recht op betaling van loon over de gewerkte uren, niet over de niet-gewerkte uren.

Fase B

Als je direct na fase A, of binnen 26 kalenderweken daarna, weer uitzendwerk verricht bij hetzelfde uitzendbureau, kom je in fase B. In deze fase wordt gewerkt op basis van één of meer 'gewone' arbeidsovereenkomsten voor bepaalde tijd (zonder minimumduur) of op basis van een arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd.

Fase B duurt in principe 2 jaar. Binnen die 2 jaar kunnen maximaal 8 contracten voor bepaalde tijd worden gesloten zonder dat dit leidt tot een arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd. Al deze contracten voor bepaalde tijd eindigen automatisch (van rechtswege) aan het einde van de afgesproken periode. Duurt een onderbreking gedurende deze 2 jaar 13 kalenderweken of langer (maar korter dan 26 kalenderweken), dan begint de telling van fase B opnieuw. Bij een onderbreking van 26 kalenderweken of langer begin je weer in fase A.

Je hebt tijdens de arbeidsovereenkomst voor bepaalde of onbepaalde tijd recht op doorbetaling van ten minste 90 procent van je laatstverdiende loon over het afgesproken aantal uren als er even geen werk is. Je moet wel passende arbeid accepteren. Weiger je dit, dan vervallen je rechten op vervangend werk en op doorbetaling van loon.

Fase C

Als je na fase B binnen 13 kalenderweken doorgaat met werken voor hetzelfde uitzendbureau, dan kom je in fase C. Je komt dan automatisch voor onbepaalde tijd bij het uitzendbureau in dienst. In dat geval kan de arbeidsovereenkomst niet zomaar beëindigd worden.

In fase C geldt hetzelfde als in fase B: je heb recht op ten minste 90 procent van je laatstverdiende loon over het afgesproken aantal uren, maar je moet je flexibel opstellen en passende werkzaamheden accepteren.

Vakantiedagen fase A
Als je in fase A zit, krijg je alleen loon voor de uren die je werkt. Dit betekent dat je tijdens vakantiedagen niet wordt doorbetaald. Ter compensatie krijg je een aanvulling op het loon, die het uitzendbureau voor je reserveert. Zodra je vakantiedagen opneemt, wordt het gereserveerde geld voor die dagen uitbetaald. Over het toeslagdeel van ploegendiensturen en over overuren worden geen reserveringen opgebouwd. Neem je geen vakantie op of houd je reserveringen over, dan krijg je een deel in week 26 en een deel in week 52 van elk jaar automatisch overgemaakt op je bank- of girorekening. Ook als je niet meer voor het uitzendbureau werkt, krijg je de reserveringen die je nog over hebt automatisch op je rekening.

Vakantiedagen fase B en C
In fase B en C heb je tijdens je vakantie recht op doorbetaling van het loon. In de cao voor Uitzendkrachten is opgenomen dat je bij elke volledig gewerkte maand (bij een werkweek van 40 uur) zestien doorbetaalde vrije uren opbouwt. Deze uren worden opgenomen in de vorm van vakantiedagen. Als je het hele jaar fulltime voor een uitzendbureau werkt, bouw je 24 dagen doorbetaalde vakantie op. Als je vrije dagen op wilt nemen, moet je het uitzendbureau van tevoren om toestemming vragen. Sommige uitzendbureaus hanteren voor het opnemen van vakantiedagen eigen regels.

Feestdagen
Als je vrij hebt op een doordeweekse algemeen erkende feestdag, krijg je in fase B of C je loon doorbetaald. Je uitzendonderneming betaalt of het loon door, of keert de feestdagenreservering uit.

Het uitzendbureau zet in een herplaatsingsgesprek alle mogelijkheden op een rij. Gekeken wordt naar wat zij je kunnen aanbieden. Waar wil je werken en wat wil je doen? Wat denk je van scholing? Het uitzendbureau gaat op zoek naar ander werk. Als dat niet lukt, mag een ontslagvergunning worden aangevraagd. Pas als het UWV WERKbedrijf ervan overtuigd is dat er echt geen werk voor je is, wordt er een ontslagvergunning gegeven. Tot je ontslag wordt je loon doorbetaald.

De Wet arbeidsbemiddeling en allocatie door intermediairs (WAADI) regelt ondermeer de beloning van uitzendkrachten. In artikel 8 van de WAADI staat dat een ingeleende werknemer hetzelfde moet verdienen als vaste werknemers (het loonverhoudingsvoorschrift). In datzelfde artikel 8 staat ook dat de beloning van uitzendkrachten geregeld kan worden in een uitzendcao of een cao van de inlenende onderneming.

Erg duidelijk is het niet. De FNV heeft ervoor gekozen de lonen en arbeidsvoorwaarden in algemene zin te regelen via de ABU-cao voor uitzendkrachten. In de uitzendcao is er vervolgens een brug gemaakt naar de inlenende cao's. De inzet van de FNV is dat uitzendkrachten zoveel mogelijk hetzelfde moeten verdienen als vergelijkbare vaste werknemers.

Als je werkgever 'vergeet' dat je contract is afgelopen en jij gewoon blijft werken, dan heb je automatisch een nieuw contract voor dezelfde periode, met een maximum van een jaar. Had je een tijdelijk contract voor een half jaar, dan heb je automatisch weer een halfjaarcontract, onder dezelfde voorwaarden. Of het contract nu op papier staat of niet, het is stilzwijgend verlengd.

Het fasensysteem is ontwikkeld door caopartijen en staat alleen vermeld in de cao voor Uitzendkrachten. Bureaus en opdrachtgevers die zich niet verbinden aan de cao werken met een ander systeem: het periode-ketensysteem. Het woord 'periode' staat voor de periode van maximaal drie jaar en het woord 'keten' staat voor de ketens van tijdelijke contracten. Een werkgever kan maximaal drie arbeidsovereenkomsten voor bepaalde tijd achter elkaar afsluiten binnen maximaal drie jaar. Onderbrekingen van drie maanden of korter tellen mee voor de berekening van die periode. Zodra voor de vierde keer een contract wordt afgesloten óf zodra de totale keten van contracten meer dan drie jaar bedraagt, gaat het tijdelijke contract automatisch over in een contract voor onbepaalde tijd. Als tussen twee contracten een onderbreking zit van meer dan drie maanden, begint de telling opnieuw.

Uitzondering op deze regel: als een enkel contract is aangegaan voor drie jaar of langer, kan dit contract nog één keer direct aansluitend worden verlengd voor maximaal drie maanden, voordat het automatisch wordt omgezet in een contract voor onbepaalde tijd.

Als je uitzendwerk hebt aanvaard, maar de opdrachtgever stelt je niet in staat het werk uit te voeren, dan krijg je drie uur loon uitbetaald. Voorwaarde is wel dat je je op de afgesproken tijd en plaats hebt gemeld. De hoogte van het uurloon is gelijk aan het loon dat je met de uitzendarbeid zou hebben verdiend. Dit geldt ook als je een oproepcontract van minder dan 15 uur per week hebt: hoewel je normaal gesproken alleen gewerkte uren krijgt uitbetaald, krijg je in dit geval, ook als je minder dan 3 uur werkt, toch 3 uur uitbetaald.

Als je ziek bent, moet je je voor 10 uur 's morgens ziek melden bij het bedrijf waar je werkt èn bij het uitzendbureau. De regels voor ziekengeld verschillen per fase.

Fase A

Als je in fase A zit, eindigt de uitzendovereenkomst direct na de ziekmelding. Je ontvangt dan rechtstreeks van UWV een uitkering volgens de Ziektewet. De uitkering bedraagt 70 procent van het gemiddelde bruto dagloon over de laatste dertien weken. Volgens de cao voor Uitzendkrachten moet het uitzendbureau deze uitkering tot 91 procent aanvullen. Het bedrag kan lager uitvallen naarmate je korter dan dertien weken hebt gewerkt, of in die periode meer vrije dagen hebt opgenomen dan je gereserveerd had.

De uitkering geldt vanaf de derde ziektedag. De eerste twee dagen zijn wachtdagen. Voor de tweede wachtdag krijg je wel een compensatie in de vorm van een opslag op je bruto uurloon. Deze opslag wordt niet gereserveerd, maar wekelijks met de gewone salarisbetaling uitbetaald. Als je in fase A werkzaam bent op basis van een 'gewone' arbeidsovereenkomst, dan gelden dezelfde regels als in fase B en C.

Fase B en C

De uitzendonderneming verplicht om je gedurende het eerste ziektejaar 91 procent van je loon door te betalen. Dit gebeurt vanaf de tweede ziektedag; de eerste dag is een wachtdag. Die 91 procent wordt maximaal een jaar doorbetaald of zoveel korter als de uitzendovereenkomst duurt. Blijf je ook daarna ziek, dan hou je ook tijdens het tweede ziektejaar een loonaanspraak.

De uitzendovereenkomst loopt gedurende de ziekte gewoon door en eindigt alleen op de overeengekomen einddatum. Na afloop van het tweede ziektejaar kan je eventueel aanspraak maken op een uitkering volgens de WIA.

Let op! Als je tot kort voor de ziekte voor een andere werkgever hebt gewerkt, moet je dat bij je ziekmelding doorgeven, of het rechtstreeks melden aan UWV. Er kan dan bij het vaststellen van je uitkering rekening mee worden gehouden.

Beter melden

Zodra je weer beter bent en je werkt op uitzendbasis in fase A, dan moet je dat doorgeven aan UWV. Dat geldt ook wanneer je na je ziekte geen (uitzend)werk meer hebt. Vanzelfsprekend moet je je ook beter melden bij het uitzendbureau voordat je je werkzaamheden hervat. Zit je in fase B of C of met een 'gewone' arbeidsovereenkomst in fase A, dan hoef je je alleen bij het uitzendbureau beter te melden.

Een lastige vraag was altijd: wat bepaalt nou de hoogte van het loon van de uitzendkracht? Wordt dat bepaald door het uitzendbureau? Of wordt dat bepaald door het bedrijf waar de uitzendkracht werkt? In de cao is daar nu een duidelijke afspraak over.

Heel simpel gezegd komt deze erop neer dat een beginnende uitzendkracht een salaris krijgt zoals het uitzendbureau dat voorstelt (volgens de ABU-cao). Wanneer er lange tijd bij hetzelfde bedrijf wordt gewerkt (langer dan 26 weken), krijgt de uitzendkracht het loon volgens de cao die bij dat bedrijf geldt (inlenersbeloning).

Bij uitzendwerk is altijd sprake van drie partijen: jij (de uitzendkracht), het uitzendbureau
(de werkgever) en het bedrijf waar je werkt (de inlener of opdrachtgever). Je ontvangt loon van het uitzendbureau, dat is dus je werkgever. Het bedrijf waar je werkt, is klant van het uitzendbureau.
Een uitzendbureau mag je alleen met jouw toestemming uitlenen aan een opdrachtgever. Werk je eenmaal als uitzendkracht bij een bedrijf, dan gelden voor jou wel de dagelijkse regels van dat bedrijf, bijvoorbeeld over werktijden en gezamenlijke vrije dagen.

Flexwerkers in fase B en C hebben recht op doorbetaald kort verzuim. Met kort verzuim of buitengewoon verlof wordt een korte tijd bedoeld waarin je niet kunt werken. De dagen die je voor kort verzuim of buitengewoon verlof opneemt, gaan niet van je opgebouwde vakantiedagen af. De redenen voor kort verzuim of buitengewoon verlof kunnen van persoonlijke aard zijn, bijvoorbeeld een bezoek aan de tandarts of een bijzondere familieomstandigheid.

Iemand in fase A krijgt niet doorbetaald. Voor hem bestaat een reservering voor kort verzuim. Het uitzendbureau legt per uur dat je hebt gewerkt een klein bedrag opzij. Van dit geld wordt kort verzuim doorbetaald. Ook feestdagen worden hiervan betaald. Heb je nog niet zoveel uren gewerkt, dan is het spaarpotje voor vrije uren gauw leeg en houdt de doorbetaling van verzuimde uren op. Als je niet verzuimd hebt tijdens je uitzendperiode en er vielen in die periode ook geen feestdagen, dan wordt je spaartegoed op je laatste loonstrook uitbetaald.

In fase A betekent ziekte einde dienstverband. Dit geldt echter niet voor zwangerschap, omdat dat uiteraard geen ziekte is. Voor de werkgever bestaat een opzegverbod bij zwangerschap en ziekte die met de zwangerschap heeft te maken.

Maar dat ligt anders als de uitzendovereenkomst eindigt voordat een zwangere uitzendkracht in haar zwangerschapsverlof zit. Dit kan zijn omdat de opdracht op verzoek van de opdrachtgever ten einde komt of omdat de 78 weken van fase A worden bereikt. Dan heeft het uitzendbureau geen verplichting om een nieuwe uitzendovereenkomst aan te bieden. Is er geen sprake van één van deze twee situaties, dan loopt de uitzendovereenkomst door.

Nee, ook al val je onder de inlenerscao, wat vakantietoeslag betreft blijf je onder de uitzendcao vallen. De vakantietoeslag valt niet onder de inlenersbeloning.
Dat houdt in dat je 8 procent vakantietoeslag krijgt.