“Laat de mensen in de regering eens proberen van 150 euro in de maand te leven”

Ragnhild is 52 jaar en heeft een bijstandsuitkering voor een alleenstaande. Haar 22-jarige zoon Christiaan heeft een (gedeeltelijke) Wajonguitkering en woont bij haar.

Foto: Chris de Bode

Ragnhild heeft vier kinderen die allemaal een Wajong-uitkering hebben. Hoe het komt dat alle kinderen een beperking hebben? Dat weten de deskundigen ook niet. “Bij mijn jongste zoon hebben ze onderzoek gedaan naar chromosomen en weet ik wat. Maar daar viel niks uit te halen.”

Goed leren lezen

Christiaans grootste wens is het om goed te leren lezen, hij leest nu op nivo 3,4. Hij kan wel wat lezen maar het duurt lang. Een bladzijde kost hem al gauw een half uur tot een uur. Christiaan heeft alle dvd’s van Harry Potter en een model van het kasteel waar de leerlingen van de toverschool en Harry Potter leren toveren.

Taart bakken

Vandaag is hij heel vrolijk. Zo dadelijk gaat hij een taart maken. Samen met zijn begeleidster. Hij laat me de pakjes marsepein en rolfondant zien. Giftige kleuren en veel roze. Roze, zo moet de taart worden. Ze hebben in een boekje opgezocht hoe dat moet zo’n taart maken. De taart is voor iemand die 90 jaar is geworden.

Eigenlijk zou Christiaan naar de sociale werkplaats moeten. Hij had een indicatie.
Maar het gezin wandelde van de ene herkeuring naar de andere en Christiaan stond lang op de wachtlijst. Uiteindelijk werd hij afgekeurd voor het WSW-bedrijf.

Veel begeleiding nodig

Ragnhild zegt daarover: ”Op het moment dat hij bij de SW komt wordt er niet gekeken naar wat hij leuk vindt of niet, maar naar waar plaats is. De schoonmaak bijvoorbeeld. Zo’n jongen wordt dan uit zijn leefomgeving geplukt en zo maar ergens neergezet. Daar moet je dan maar werken. Maar Christiaan is moeilijk te motiveren en je moet constant achter hem aanlopen.

Christiaan heeft veel begeleiding nodig. Hem bij de SW aan het werk houden, zou problematisch worden. Als hij daar echt vijf dagen naar toe gaat dan wordt hij volgens zijn moeder een bom omdat hij zich niet prettig voelt. Ze zijn op zoek naar wat hij leuk vindt om te doen.

Stichting JWS

Moeder en zoon zijn beiden betrokken bij het theater van de Joseph Wresinski Cultuur Stichting (JWS). Momenteel werken ze in een productie met ex-daklozen. Ragnhild speelt mee en Christiaan helpt met de belichting. Ze hebben het druk met theater maken.

Het werk van de JWS valt onder het programma ‘Cultuur als wapen tegen armoede en sociale uitsluiting’ van de Unesco. De naamgever van de stichting, priester Joseph Wresinski richtte ook de de beweging ATD Vierde Wereld, op met als hoofddoel uiterste armoede teniet doen. Ragnhild is blij met de stichting. Zij geven haar een kans om haar verhaal te vertellen aan mensen die een wat groter budget hebben, en die niet beseffen dat ze mensen enorm kunnen kwetsen door wat ze soms zelfs onbedoeld doen.

Met de kinderen op vakantie

Ragnhild vertelt hoe ze in aanraking is gekomen met de JWS.: “Iemand van de theatergroep kende mij en is actief bij ATD de Vierde Wereld. Toen mijn jongste zoon (nu 20) het medisch kleuterdagverblijf verliet, werd me gevraagd wat zou ik het allerliefste zou willen doen met mijn kinderen. Ik wilde het allerliefste een keertje lekker met vakantie.

“Daarna werd ik gebeld dat er een stichting bestaat die vakanties organiseert voor mensen zoals ik. Ik kreeg een brief waarin stond dat alleen de zwaarste gevallen met Kerstmis konden komen. Dus ik heb hem weggelegd, ik dacht daar hoor ik niet bij. Maar daarna kreeg ik de vraag of ik het leuk zou vinden om toch te komen.

“Die vakantie was fantastisch. Dat had ik eerder moeten weten! Er gaat een wereld voor je open, in wezen word je daar jezelf. Omdat je zit met mensen die precies hetzelfde meemaken als jij. Ze hebben allemaal weinig geld en dezelfde problemen. Je wordt geaccepteerd zoals je bent. Meer dan in het gewone leven. Want die buurman naast me met zijn koophuis, die zal niet snappen hoe het is om zo’n zwaar leven zonder geld te hebben.

“De vakanties en familiedagen bij ATD de Vierde Wereld zijn geweldig. Helaas ben ik de laatste keren niet meer geweest, ik kon zelfs de reiskosten niet meer voorschieten.”

Gevechten met instanties

Ragnhild leeft sinds 1995 van een bijstandsuitkering na een ingewikkelde scheiding. Werk? “Alleen voor mijn huwelijk. Sinds ik kinderen heb, ben ik er nog niet aan toegekomen om daarover na te denken. Ik heb het zo druk met de zorg voor mijn kinderen en gevechten met instanties.

“Mijn jongste zoon woont nu in een tehuis. Bij hem kwamen ze er pas achter dat’ie wat mankeerde toen hij zeven was. Mijn dochter en mijn oudste zoon hebben ook een beperking. Ook daar kwamen ze te laat achter, ook al liep ik als ouder te brullen dat er wat mis was.

Geen etensgeld meer

“Ik heb het er met de kinderen nog niet over gehad. Ik weet dat ze de Wajong af willen pakken van jongeren die thuis wonen en dat ook de bijstand gekort wordt. De partij van veel vrije dagen is voor de rijken, alles wordt gepakt van de onderkant. Ik kan binnenkort alleen nog de vaste lasten betalen en dan is er geen etensgeld meer, laat staan kleedgeld. Mijn ex-man is in 2004 overleden. Er is dus ook geen alimentatie.

“Christiaan wil ook gewoon zijn eigen huis hebben. Hij heeft te lang in crisishuizen en tehuizen gewoond. Hij leeft nu sinds een jaar of vier weer bij mij. Ik wil niet dat hij constant heen en weer geschoven wordt. Een jongen met een autistische inslag moet je niet steeds verplaatsen van het ene huis naar het andere.”

Moeder en zoon proberen langzamerhand Christiaan naar een andere woonvorm te krijgen. Op dinsdag gaat hij naar het inloophuis in de stad om te eten. Zo proberen ze naar de situatie toe te werken dat hij ergens zelfstandig of begeleid kan gaan wonen. “Dat heeft tijd nodig. Als ze die jongeren hun uitkering afpakken, ben ik als ouder wel gedwongen dat te forceren. En dan?”

Zwarte toekomst

“Mijn boodschap aan de buitenwereld: ‘laat de regering nou eens 150 euro overhouden om de maand door te komen zodat ze weten hoe het is. Laat ze het eens een paar jaar doen. Dan weten ze tenminste hoe het aan de onderkant is. Wajongers en de bijstanders worden gepakt op meer dan één ding. De huren gaan omhoog de ziektekosten gaan omhoog, laten zij eens proberen om dan nog een leven op te bouwen. Dat valt niet meer te doen.

“Ik zie er nog van komen dat ze ons het huis uitjagen. Binnenkort hebben we geen geld meer om de huur te betalen en hebben we geen dak meer boven ons hoofd. Waarom hoeven die hoge inkomens niet meer belasting te betalen. Balkenende heeft ooit gezegd we moeten niets doen aan armoedebestrijding, dat is slecht voor de economie. Snap je dat? Geen armoedebestrijding maar wel vliegtuigen. Er blijft hier zo weinig over voor ons.

brochure Nieuwe wetgeving, meer armoede